Angststoornis

Wat is een angststoornis?

Iedereen is wel eens bang. Gelukkig maar, want angst waarschuwt je voor gevaar. Bijvoorbeeld als je een brandlucht ruikt. Je lichaam maakt zich klaar voor actie zodat je snel het vuur kunt blussen of kunt vluchten. Dit is een gezonde reactie.

Verschil tussen gewone en extreme angst

De grens tussen gewone angst en een angststoornis is moeilijk te trekken. Bang zijn voor slangen is verstandig. Maar als je verstijft bij het zien van een slang op televisie, dan is dat niet normaal. Bij een angststoornis is je angst extreem en niet realistisch. Daarbij kun je niet meer goed functioneren in je dagelijks leven.

 

Er zijn acht verschillende soorten angststoornissen.

Bijna 20% van alle Nederlanders heeft in zijn leven ooit last van een angststoornis. Vrouwen krijgen vaker een angststoornis dan mannen: 23% tegenover 16%. Hoe vaak hebben Nederlanders last van angststoornissen?

 

• Ruim 9% heeft in zijn leven ooit een sociale fobie gehad
• 8% heeft een specifieke fobie
• Bijna 4% heeft wel eens een paniekaanval gehad
• Meer dan 3% krijgt in zijn leven ooit straatvreesklachten
• 1 tot 4% heeft dwangklachten
• 4,5% heeft een piekerstoornis

Veelvoorkomende kenmerken van een angststoornis zijn:

• hoofdpijn
• buikpijn
• problemen met slapen
• geen zin in eten
• problemen met uw concentratie
• een bang voorgevoel
• bezorgdheid
• prikkelbaar
• nervositeit
• spanning en onrust

Klachten tijdens een angst- of paniekaanval kunnen zijn:

• hartkloppingen
• pijn of beklemd gevoel op uw borst
• zweten
• ademnood en gevoel dat je stikt
• duizelig of gevoel dat je flauwvalt
• trillen
• misselijk en diarree
• doof gevoel of tintelingen in armen en benen
• gevoel van onwerkelijkheid, alsof je naar een film kijkt
• angst om de controle te verliezen
• snel en hijgend ademen, tintelingen in je lichaam, prikkels rond je mond en een droge mond. Dit heette vroeger hyperventilatie. Mensen denken zelf vaak dat ze een hartaanval krijgen.

• Sociale fobie
  Bij een sociale fobie (of sociale angststoornis) lijkt het alsof je erg verlegen bent. Meer lezen over sociale fobie
• Specifieke fobie
  Bij een specifieke fobie heb je een extreme angst voor één bepaald ding, dier of situatie. Meer lezen over de specifieke fobie
• Paniekstoornis
  Het belangrijkste kenmerk van een paniekstoornis is dat je regelmatig paniekaanvallen hebt. Meer lezen over paniekstoornis
• Paniekstoornis met agorafobie (straatvrees)
  Bij straatvrees ben je bang voor plaatsen waar je niet goed weg kunt komen en dat je geen hulp kunt krijgen als er iets gebeurt. Meer lezen over straatvrees
• Obsessieve-compulsieve stoornis (dwangstoornis)
  Bij een dwangstoornis herhaal je steeds bepaalde gedachten (obsessies) en handelingen (compulsies). Meer lezen over dwangstoornissen
• Gegeneraliseerde angststoornis (piekerstoornis)
  Bij een piekerstoornis maak je je lange tijd ernstig zorgen over dingen die horen bij het dagelijks leven, bijvoorbeeld geld en gezondheid. Meer lezen over de piekerstoornis
• Posttraumatische stress-stoornis (PTSS)
  Een posttraumatische stress-stoornis (PTSS) krijg je door een traumatische gebeurtenis. Meer lezen over PTSS
• Acute stress-stoornis
  Een acute stress-stoornis krijg je net als PTSS door een traumatische gebeurtenis.Meer lezen over de acute stress-stoornis

Hoe ontstaat een angststoornis?

Een angststoornis ontstaat door een combinatie van biologische, sociale en psychische factoren. Angststoornissen komen in bepaalde families meer voor dan in andere. Dat heeft te maken met erfelijkheid, maar ook met opvoeding.

 

Een angststoornis begint vaak na een ingrijpende gebeurtenis, zoals een sterfgeval, ernstige ziekte, verhuizing of ontslag. Maar ook leuke dingen zoals een huwelijk of de geboorte van een kind kunnen een aanleiding zijn. Ook je persoonlijke eigenschappen zijn van invloed, bijvoorbeeld: zijn: slecht voor jezelf opkomen, moeilijk gevoelens kunnen uiten, de neiging hebben problemen en conflicten uit de weg te gaan.

Accepteren

Een angststoornis gaat bijna nooit vanzelf over. Wacht daarom niet met hulp zoeken. Het belangrijkste is dat je toegeeft dat je een probleem hebt en daar iets aan wilt veranderen. Je kunt zelf en samen met mensen om je heen aan je angsten werken. Bijvoorbeeld met een zelfhulpboek of cursus op internet. Of zoek informatie en lotgenotencontact via een patiëntenorganisatie.

 

Hebben je klachten invloed op je dagelijkse leven? Ga dan naar je huisarts. Angststoornissen zijn vaak goed te behandelen met gedragstherapie en medicijnen.

Tips

• Probeer een goed beeld te krijgen van je angst en de invloed ervan op je leven
• Praat over je angsten met mensen in je omgeving, bijvoorbeeld met familie, vrienden of collega’s
• Bepaal welke klachten je hebt bij beginnende paniek- of angstgevoelens. Wat voel je en wat gebeurt er in je lichaam?
• Praten of schrijven over je gevoelens is belangrijk. Op deze manier krijg je een goed beeld van je angstklachten en kun je er aan werken
• Geef zo min mogelijk toe aan de angst. Confronteer jezelf juist met angstaanjagende situaties. Wees voorbereid op de lichamelijke klachten die je kunt krijgen en besef dat de paniek weer over gaat. Dan merk je dat de onrust, het trillen en zweten na een tijdje weer wegzakken
• Kom je er zelf niet uit? Ga dan naar je huisarts. Of bezoek via je werk een arbo-arts.

Therapie helpt

Neem voor uitgebreide informatie over therapie contact op met de Informatieservice van Lentis.

Tips voor de omgeving

• Erken de angst van de persoon, ook al lijkt die overdreven en niet terecht. Blijf met hem of haar over de angsten praten.
• Blijf de persoon stimuleren zelf dingen te doen en de angstige situaties niet uit de weg te gaan. Maar let op dat je hem of haar niet dwingt.
• Stimuleer diegene om professionele hulp te zoeken.
• Zoek meer informatie over angststoornissen op internet, in de boekhandel of bibliotheek.
• Zoek zelf steun als het je teveel wordt, bijvoorbeeld door lotgenotencontact.
• Meer kennis over angststoornissen zorgt ervoor dat je de persoon beter kunt begrijpen. En als je hem of haar beter begrijpt, kun je ook beter helpen.

Informatie

Voor meer informatie over angststoornissen en de behandeling ervan, kunt u contact opnemen met de Informatieservice van Lentis.

Meer lezen

Zorgboek Angst, Fobie en Paniek
Informatie over medische achtergronden en behandelingen
E.H. Coene en S. Kollaard (eindred.), 2003
ISBN 9789072248695
 
Dat durf ik niet
Over angsten en fobieën
T. IJzermans en A. Heffels, 2000
ISBN 9789060096260
 
De angst de baas
Uit de greep van de angst
F. Winter, 1998
ISBN 9789055132232
 
Angstmanagementtraining
Op eigen kracht je angst inperken
H. Hermans, 2002
ISBN 9789026517020

Leven met een fobie
Oorzaken, behandelmogelijkheden en zelfhulptechnieken voor fobieën
J. Hoevenaars, 2002.
ISBN 9789031339112